ZETTERLING, Mai
Filmactrice, regisseur, * Västeras 24.3.1925 - † 1994
Jaren voordat de tweede feministische golf ons land bereikte regisseerde de donderdag in Londen op 68 jarige leeftijd overleden Mai Zetterling al enkele Zweedse speelfilms die thematisch en formeel als vlaggendragers van de vrouwenbeweging konden dienen. Älskande par (Liefdesparen, 1964), vrij naar verschillende romans van Agnes von Krusenstjerna, deed vooral stof opwaaien door de voor die tijd vrijmoedige erotiek, maar was ook lucide en polemisch, zoekend naar de juiste melange van hardheid en tederheid. Ook Nattlek (Nachtspel, 1966), gebaseerd op Zetterlings eigen roman, werd vooral opgemerkt als modernistisch pamflet. De schematische zijde van haar talent om de zaken scherp te stellen kreeg pas echt de overhand in Flickorna (De meisjes, 1969).
De cynische toon van Zetterling ontwikkelde zich mede als reactie op haar ervaringen als actrice in de Zweedse en de internationale cinema. Geboren op 25 mei1925 in Västerås en gedeeltelijk opgegroeid in Australië, debuteerde Elisabeth Mai Zetterling als 16-jarige op de planken van Stockholm, waar ze een opleiding volgde aan de Nationale Theater school. Direct speelde ze ook al filmrollen, het meest prominent als de prostituëe in Hets (1944) van Alf Sjoberg naar een script van de jonge Ingmar Bergman, die Zetterling ook de hoofdrol gunde in zijn eigen Musik i mörker (Muziek in de duisternis, 1948).
Vanaf 1947 speelde ze ook regelmatig in Engelse en Amerikaanse films, onder contract bij Rank en Paramount. Haar sensualiteit werd veelal gebruikt als exotisch en erotisch element. Zo was ze sinds haar internationale debuut in Frieda bij voorbeeld te zien tegenover uiteenlopende sterren als Dirk Bogarde (Desperate Moment), Danny Kaye (Knock on Wood), Pat Boone (The Main Attraction), Tyrone Power (Abandon Ship), Richard Widmark (The Price of Gold) en Peter SelIers (Only Two Can Play). Na de bekroning in Venetië van haar eerste, samen met echtgenoot David Hughes geschreven, korte allegorische documentaire The War Game (1963), wijdde Zetterling zich nog voornamelijk aan de regie van films, waaronder documentaires als Vincent the Dutchman en een bijdrage aan de officiële film van de Olympische Spelen van München, Visions of Eight, met als thema het onderdeel gewichtheffen.
Latere speelfilms als Scrubbers (1983) en Amorosa (1986) - een biografie van Krusenstjerna - misten de scherpte van het werk uit de jaren zestig. Scrubbers speelde zich af in de wereld van meisjesgevangenissen en Zetterling verwerkte er elementen in uit haar eigen harde en armoedige jeugd, die ze ook beschreef in de autobiografie All Those Tomorrows (1985). al was de plaats van handeling van de film Engeland, waar zij sinds 1951 woonde.
Filmography of Film of Mai Zetterling
- 1941 Lasse-Maja performer
- 1944 Torment/Hets/Frenzy performer
- 1946 Iris and the Lieutenant performer
- 1946 Sunshine Follows Rain performer
- 1947 Frieda performer
- 1948 Girl in the Painting/Portrait From Life performer
- 1948 Night Is My Future/Musik i moker/Music in Darkness perf.
- 1949 The Lost People performer
- 1949 Quartet performer
- 1951 Bad Lord Byron performer
- 1951 Blackmailed performer
- 1952 The Ringer performer
- 1953 Desperate Moment performer
- 1953 The Tall Headlines/The Frightened Bride performer
- 1954 Knock on Wood performer
- 1955 Married Life/Giftas/Of Love and Lust performer
- "A Dolls House" episode
- 1955 A Prize of Gold performer
- 1957 Abandon Ship!/Seven Waves Away performer
- 1958 The Truth About Women performer
- 1959 Jet Storm performer
- 1961 Offbeat performer
- 1962 The Main Attraction performer
- 1962 Only Two Can Play performer
- 1963 The War Game (short) director, co-screenwriter
- 1964 Loving Couples/Alksande Par director, screenwriter
- 1965 The Vine Bridge performer
- 1966 Night Games/Nattlek director, screenwriter—from novel
- 1968 Doctor Glas director, co-screenwriter
- 1968 The Girls/Flickorna director, screenwriter
- 1972 Vincent the Dutchman director, co-screenwriter
- 1973 Visions of Eight director
— "The Strongest" episode
- 1975 We Have Many Faces director, screenwriter
- 1978 Of Seals and Man director
- 1981 Love director, screenwriter
- 1982 Scrubbers director, screenwriter
- 1986 Amarosa director, screenwriter, story, editor
- 1990 Hidden Agenda performer
- 1990 The Witches performer
Recentelijk speelde ze gastrollen in bij voorbeeld Nicolas Roegs The Witches en Ken Loach's Hidden Agenda en bereidde ze een film voor, die hoofdrolspeelster Renee Soutendijk zou coproduceren.
In menig opzicht was Mai Zetterling haar tijd ver vooruit en miste daardoor de aansluiting bij de meer vrouwvriendelijke ontwikkelingen in de cinema van de jaren zeventig en tachtig.